Emisyon Primi Kazancı İstisnası

 

Emisyon primi, anonim şirketlerin kuruluş veya sermaye artırımı sırasında ihraç ettikleri hisse senetlerini itibari değerinin üstünde satmaları nedeniyle elde ettikleri kazançtır.

KVK’nın 5’inci maddesinin 1 numaralı fıkrasının (ç) bendi gereğince anonim şirketlerin kuruluşlarında veya sermayelerini artırdıkları sırada çıkardıkları hisse senetlerinin itibari değerlerinin üzerinde bir bedelle elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar kurumlar vergisinden istisnadır.

Hisse senetlerinin normal değerinin üzerinde bir değerle satılması sebebiyle oluşan kazanç “520 Hisse Senedi İhraç Primleri” hesabına kaydedilir ve vergiden istisna edilir.

Örnek:

ABC A.Ş. sermaye artışına gitmiş ve itibari değeri 10 TL olan 2.000 adet hisseyi 12 TL’den ihraç etmiştir. Muhasebe kaydı aşağıdaki şekilde olacaktır.

102-Bankalar    24.000,00
500-Sermaye    20.000,00
  520-Hisse Senedi İhraç Primleri          4.000,00

Emisyon primi kazancı doğrudan bilanço hesaplarına kaydedilip, döneme ilişkin gelir-gider tablosuna yansıtılmadığı için dönem beyannamesinde önce KKEG tutarına dahil edilmeli sonra ise istisnalar kısmında belirtilmelidir.

Bu istisna, anonim şirketlerin portföylerinde bulunan başka şirketlere ait hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançları kapsamaz.

Reklamlar

Personele Verilen Altın Sigorta Primine Tabidir

SGK tarafından yayınlanan 22.06.2016 tarih 2016-12 sayılı “Altın Bedelleri” konulu genelgeye göre; 01.06.2016 tarihinden itibaren bayram, yılbaşı, 25 inci, 30 uncu veya 50 nci hizmet yılı gibi nedenlerle verilen altınların bedelleri nakit yardım olarak değerlendirilip, sigorta primine esas kazanca dahil edilecektir.

Daha önce işverenlerce yapılan münferit başvurularda sosyal amaçlı olarak işçilere bayram, işyerindeki uzun süre bulunmanın karşılığı vb. nedenlerle verilen altınların ücret ya da ücret niteliğinde kazanç olarak değerlendirilmeyip ayni yardım kapsamında değerlendirildiği ve dolayısıyla da prime tabi tutulmaması yönünde görüş verilmiş ise de, 1 Haziran 2016 tarihinden geçerli olmak üzere bu şekilde çalışanlara verilen altınların nakit yardım olarak değerlendirilerek sigorta primine tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir.

Genelgeye göre nakit yardım gibi değerlendirilmesinin gerekçesi ise; altının günlük değerinin belli olması, her an piyasasında kolayca nakde dönüştürülebildiği ve bu sayede satın alma alternatifi sağlamasıdır.

Altın tutarlarının ücret ödeme bordrolarına yansıtılmış bedelleri üzerinden ilgili aydaki sigorta primine esas kazanca dahil edilerek prime tabi tutulacaktır.

Çalışanlara altın verilmiş olmasına rağmen, sigorta primine tabi tutulmadığının sonradan tespit edilmesi halinde ise altının verildiği ayın son günündeki Merkez Bankası satış fiyatı üzerinden prime tabi tutulacaktır.

 

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

KDV-1 Beyannamesinde Yapılan Değişiklik

01.07.2016 tarihinde www.gib.gov.tr adresi üzerinden yapılan duyuru ile KDV-1 beyannamesinin sonuç hesapları kulakçığına belge bilgileri eklendiği belirtilmiştir.

Bilindiği gibi daha önce Mart/2016 Vergilendirme Dönemi KDV-1 Beyannamesinin sonuç hesapları alanına eklenen “Belge Bilgileri – Belge türü / Sayısı” tablosu gelen tepkiler üzerine beyannameden kaldırılmıştı.

Bu yeni duyuruya göre uygulamaya 01.07.2016 tarihinden itibaren başlanacaktır.

Belge bilgileri kısmına istenen bilgiler satışlarla ilgilidir. Alışlarla ilgili değildir.

Ayrıca bu alanda yer alan belge sayısı beyannamede belirtilen aylık teslim ve hizmet toplamına ilişkin olmalıdır. Bir başka ifade ile KDV matrahı ve KDV’den istisna satışlara ilişkin belge sayıları toplamına ilişkin belge bilgisi/adedi bu alana yazılmalıdır. Ancak KDV’nin konusuna girmeyen işlemlere ilişkin (Örneğin; KDV’siz yansıtma faturaları, transit ticaret faturaları vb.) belge sayıları bu alanda dikkate alınmamalıdır.

“Yazar Kasa Fişi” belge türleri arasında yer almamasına rağmen, bu belgeler bir nevi perakende satış fişi niteliğinde olduğu için yazar kasaların aylık Z raporundaki toplam fiş sayısının PERAKENDE SATIŞ FİŞİ satırına yazılmasının uygun olacağını düşünmekteyim.

Gib duyurusu aşağıdaki gibidir.

 

01.07.2016 – KDV1 – KURUM GEÇİCİ ve GELİR GEÇİCİ BEYANNAMELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİK HK;

2016 Dönemi 2.dönem Kurum geçici ve Gelir geçici beyannamelerine fatura çeşidi (Kağıt Fatura, E-Fatura, E-Arşiv) alanı eklenmiştir. Bu alanda E-Fatura ve E-Arşiv seçenekleri seçilmesi durumunda matbaa bilgileri girilmesi zorunlu değildir. KDV1 Beyannamesinin sonuç hesapları kulakçığına belge bilgileri eklenmiştir. Bu beyannameleri vermesi gereken mükelleflerin ve meslek mensuplarının güncel Beyanname Düzenleme Programını (BDP) ‘Gerekli Programlar’ bölümünden indirip yeniden bilgisayarlarına kurmaları gerekmektedir.

Dikkat! Mali Tatil Bu Yıl Erken Bitiyor!!!

DSC_18135604 sayılı kanun ile 2007 yılından itibaren çalışma hayatımıza giren mali tatil uygulamasında bu yıl 27.01.2016 tarih ve 29606 sayılı resmi gazetede yayınlanan 6661 sayılı kanunun ile birlikte önemli değişiklikler yapıldı. Son değişikliklerle birlikte mali tatil uygulaması ana hatlarıyla şöyledir:

1- Mali tatil uygulaması 1 Temmuz – 20 Temmuz arasındaki sürede uygulanmaktadır.

2- Gümrük idareleri, il özel idareleri ve belediyeler tarafından tahsil edilen vergilere ilişkin süreler mali tatil uygulaması dışındadır.

3- Kanuni süresi veya vadesi mali tatil içerisinde kalan;

     a) Beyanname ve bildirimler,

     b) Vergi, resim, harç ve cezalar ile bunlara ait gecikme faizleri ve zamları,

     c) Tarh edilen vergilere veya cezalara ilişkin yapılacak uzlaşma veya indirim talep süresi,

mali tatilin bittiği günü (20 Temmuz) izleyen yedinci (7) günün sonuna kadar uzamaktadır.

4- Kanuni süresi veya vadesi, mali tatilin bittiği günü izleyen beş (5) gün içerisinde son bulan kanuni ve idari süreler, mali tatilin bittiği günü izleyen beşinci (5) günün akşamına kadar uzamaktadır. Bu süreler, değişiklikten önce yedi gün olarak düzenlenmişti. 

Örneğin, buna göre 20 Temmuz’dan sonra verilmesi gereken kdv, muhtasar, damga vergisi beyannameleri 25 Temmuz tarihine kadar uzamaktadır.

5- Önemli bir değişiklikte, Özel Tüketim Vergisi, Özel İşlem Vergisi, Banka ve Sigorta muameleleri vergisi ile şans oyunları vergisinin mali tatil uygulama alanından çıkarılmış olmasıdır. Daha önce mali tatil uygulama alanında olan bu vergilere ilişkin beyanname bildirim sürelerinde bu yılla birlikte herhangi bir süre uzaması söz konusu olmayacaktır.

6- Beyana dayanan ve beyanname verme süresi mali tatil nedeniyle uzamış olan vergilerde ödeme süresi (aynı ay içerisinde kalmak kaydıyla), uzayan beyanname verme süresinin son gününü izleyen günün mesai saati bitimine kadar uzamış sayılır.  Bu süre de daha önce izleyen üçüncü gün olarak düzenlenmişti.

Olcay KIRAN

SMMM & Bağımsız Denetçi

 

Ar-Ge İndirimi Mevzuatı Sadeleşiyor

Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” başlıklı Yeni Torba Kanun Tasarısı TBMM’ye sunulmuştur.

Halen iki farklı kanun kapsamında yürüklükte bulunan Ar-Ge uygulamasının bir araya toplanarak sadeleştirilmesi ve uygulamadaki farklılıklarının giderilmesi uzun zamandır yapılması istenen/düşünülen bir düzenlemeydi.

Meclise sunulan tasarı ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunda ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan (Ar-Ge kapsamındaki) düzenlemeler, mevzuatta sadeliğin sağlanması ve bu indirim uygulanmasındaki farklılıkların ortadan kaldırılması amacıyla 5746 sayılı kanun kapsamına alınmak istenmiştir.

Tasarıya göre kısaca;

– Ar-Ge indirimine ilişkin, Gelir Vergisi Kanununun 89. maddesinin birinci fıkrasının (9) numaralı bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yürürlükten kaldırılmakta,

– Bu maddelerde yer alan Ar-Ge indirimi, bazı değişikliklerle, 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’a eklenen 3/A maddesinde düzenlenmektedir.

Önerilen düzenlemede, Ar-Ge indirimi oranı % 100 olarak korunmakta, ayrıca;

– Ar-Ge harcamalarının Vergi Usul Kanunu’na göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilmesi, bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan gider yazılması,

– Kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili vergilendirme döneminde indirim konusu yapılamayan tutarın, izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınması,

– Araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden Ar-Ge indirimi hesaplanmaması,

– Ar-Ge indirimi tutarının hesabında tamamen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetler için hesaplanan amortismanlar ile başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizat için hesaplanan amortismanların bu kıymetlerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanıldıkları gün sayısına isabet eden kısmının dikkate alınması,

öngörülmektedir.

 

Amortisman Listesine Yeni Eklenenler Ve Konu İle İlgili Özellikli Durumlar

DSC_1813

Bu makalem Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi’nin Temmuz 2016 sayısında yayınlanmıştır.

Özet

Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 333 seri numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ’i (eki liste) ile amortismana tabi iktisadi kıymetler için amortisman oranları belirlenmiştir. Bakanlık uygulama hakkında ilk yayınladığı bu tebliğe müteakip yayınladığı 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve nihayet 458 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile uygulamaya yön vermiştir. Muhtelif zamanlarda yayınlanan bu tebliğlerde listede olmayan yeni bir iktisadi varlığın listeye eklenebildiği yada listede mevcut olan bir iktisadi varlığın amortisman oranında değişiklik yapılabildiği görülmektedir. Amortisman listesinde yapılan bu ekleme ya da oran değişikliklerine göre mükellefler tarafından muhasebe kayıtlarda düzeltmeler yapılması gerekebilmektedir.

Anahtar Kelime: Amortisman, Amortisman ömür süreleri, Amortisman oranları, Amortisman oran değişikliği

1. Giriş

Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı, 01.01.2004 tarihinde yürürlüğe giren, 5024 sayılı Kanun ile değişik VUK’un 315’inci maddesi ile işletmelerin aktiflerinde yer alan amortismana tâbi iktisadî kıymetlerin (ATİK) iktisadi ömürlerini ve amortisman oranlarını belirleme yetkisini almıştır.

Bakanlık aldığı yetkiyi 333 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği ile kullanmış, ATİK’lerin ömür ve oranları ile ilgili bir liste yayınlamıştır.

Bakanlık sonraki yıllarda bu listede ekleme, çıkarma ve değişiklik yaparak listeyi güncelleştirmektedir.

Mükelleflerin, yapılan her değişikliği iyi takip etmesi ve itfa edilmeye devam edilen iktisadi kıymetlerinde oran değişikliği yapılmışsa, bu değişiklikleri tebliğin yürürlüğe girdiği takvim yılından itibaren uygulaması gerekmektedir.

2.Amortisman Listesindeki Değişikliklerin Vergisel Durumu

Vergi Usul Kanununun 315’inci maddesinde “Mükellefler amortismana tâbi iktisadî kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilân edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlân edilecek oranların tespitinde iktisadî kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınır.”

Aynı Kanunun 318’inci maddesinde ise “‘Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan olunan amortisman nispetleri ilanların yapıldığı, ayrı ayrı tespit edilen nispetlerin ilgililerin müracaatta bulunduğu hesap döneminden muteberdir.

Maliye Bakanlığı tespit ve ilan ettiği amortisman nispetlerini gerektiğinde değiştirmeye ve amortismanlarla ilgili hususları tespite yetkilidir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

Bu maddelere göre, Maliye Bakanlığı 333 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliği ile ATİK’lerin amortisman oranlarını ve ömürlerini bir liste ile tayin etmiştir. Diğer yandan yayınladığı birçok tebliğ ile bu listede değişiklikler yapmış ve yapmaya devam etmektedir. En son değişiklik 25.12.2015 tarih ve 29573 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 458 sıra no’lu VUK Tebliği ile yapılmıştır. Yapılan ekleme ve değişiklikler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Tebliğ Satır Numarası Açıklama Faydalı Ömrü Amortisman Oranı Yapılan Düzenleme
3.6.1. Basit tahta palet 2 50,00 “Basit” kelimesi eklenmiştir.
3.6.3. Yoğunluğu ve kırılma direnci yüksek, esnemeye ve baskıya dayanıklı keresteden imal edilmiş ahşap palet 8 12,50 Yeni Eklendi
3.14.15 Taşıtlarda kullanılan lityum iyonlu piller 8 12,50 Yeni Eklendi
3.37.1. İklimlendirme kabini 10 10,00 Yeni Eklendi
3.37.2. Yırtılma test cihazı 10 10,00 Yeni Eklendi
3.37.3. PH metre cihazı 10 10,00 Yeni Eklendi
3.37.4. Işık haslığı ve hava koşulları test cihazı 10 10,00 Yeni Eklendi
3.49.1. Teleks ve data modem cihazları, data terminal ara birim cihazları, interaktif telekontrol sistemleri, network yan bileşenleri, veri iletişim sistemleri, plaka tanıma sistemi v.b. 5 20,00 “plaka tanıma sistemi” ibaresi  eklenmiştir.
3.52. Yürüyen merdivenler, platformlar, konveyörler, bariyerler ve bunların benzerleri 10 10,00 “konveyörler” kelimesi eklenmiştir.
3.88. Basınç odaları 10 10,00 Yeni Eklendi
3.89. Süs bitkileri 5 20,00 Yeni Eklendi
3.90. Modüler sistem tuvalet 10 10,00 Yeni Eklendi
3.91. Su arıtma cihazları 5 20,00 Yeni Eklendi
3.92. Masaj koltukları 5 20,00 Yeni Eklendi
3.93. Dijital baskı makinesi 10 10,00 Yeni Eklendi
3.94. İşletmelerde kullanılan el, yüz ve banyo havluları, yatak çarşafları ve yastık kılıfları, masa örtüleri, plato ve her nevi peçeteler ve benzerleri 2 50,00 Yeni Eklendi
6.7.1. Taşıma ve yükleme amaçlı kullanılan robotlar, robotlu yükleme sistemleri 5 20,00 Yeni Eklendi
6.13. Treyler ve treylere bağlı konteynerler (yarı römorklar dahil) 6 16,66 “(yarı römorklar dahil)” ibaresi eklenmiştir.
17.3. Hayvansal yağ ve kemik hammaddesi kullanılarak elde edilen don yağı, don yağı asidi, et ve kemik unu imalatında kullanılan iktisadi kıymetler 6 16,66 Yeni Eklendi
24.1. Metal ofset baskı makinesi 10 10,00 Yeni Eklendi
45.1.6. Gaz Türbinleri: Kompresör ile basınçlandırılmış hava ile doğalgaz, motorin, nafta ve benzeri yakıtların karıştırılarak yakılması sonucunda ortaya çıkan ısı enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren ekipmanlar 15 6,66 Faydalı Ömrü 5 yıldan 15 yıla çıkartıldı.
45.4. Elektrik enerjisi tüketimini ölçmede kullanılan sayaçlar 5 20,00 Yeni Eklendi
49.1. Izgara Temizleme Makinesi 10 10,00 Yeni Eklendi
52.5.1. Tabanca 8 12,50 Yeni Eklendi
59.3. Turizm Sektöründe Kullanılan Özel Araç-Gereçler: Deniz spor malzemeleri ve araçları (Bot, katamaran, sürat teknesi ve bunların motorları, jet ski, şişme deniz sporu oyun aletleri, parasailing v.b. ), kış spor malzemeleri, (Kayak ayakkabısı, kar motoru v.b.), golf aracı, kongre-konferans organizasyon ekipmanları (Ses sistemleri, projeksiyon cihazı v.b.), müzik aletleri (Piyano v.b.), sıcak hava balonları 3 33,33 “sıcak hava balonları” ibaresi eklenmiştir.

Listeye yeni eklenen veya listede var olmasına rağmen amortisman oranı ve ömür süresi değişen ATİK’lerin yeni ömür süreleri ve amortisman oranları, değişiklik ile ilgili tebliğin yayımlandığı hesap döneminden itibaren (458 Nolu VUK Tebliği ile yapılan değişiklikler için 2015 hesap dönemi) geçerlidir.

Konu ile ilgili, 365 seri nolu VUK Tebliğinde açıklanan esaslara göre, amortisman ömür listesinde ilan edilmiş olan faydalı ömür ve amortisman oranlarına göre amortismana tabi tutulmakta iken, ömür süreleri değiştirilen iktisadi kıymetlerin amortisman oranlarının yeni açıklanan oranlara göre revize edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu iktisadi kıymetlerin net defter değerlerinin, ilgili iktisadi kıymete ilişkin olarak ilan edilen yeni faydalı ömür süresine göre kalan süreye göre itfa edilmesi gerekmektedir. Fakat söz konusu iktisadi kıymetler için geçmiş hesap dönemlerinde ve/veya cari yılın önceki geçici vergi dönemlerinde ayrılmış olan amortisman tutarlarına ilişkin herhangi bir düzeltme yapılmayacak olup değişiklik ilgili tebliğin yayınlandığı geçici vergi döneminden ileriye doğru yapılacaktır.

Örneğin, doğalgaz ile elektrik enerjisi üreten (A) Elektrik A.Ş. tarafından bir “Gaz Türbini” 01.03.2013 tarihinde 35.000.000 TL bedelle alınmıştır. İlgili duran varlık amortisman listesinin 45.1.6 satır numarasına göre 5 yılda ve normal amortisman yöntemine göre yıllık % 20 oran üzerinden amortisman ayrılmaya başlamıştır. 25.12.2015 tarihinde yayınlanan 458 seri nolu VUK tebliği ile ilgili duran varlığın amortisman ömrü 15 yıl ve amortisman oranı % 6,66 olarak değiştirilmiş bulunmaktadır. (A) Elektrik A.Ş. yeni belirlenen duruma göre aşağıdaki şekilde hesaplama yapmaya ve amortisman ayırmaya devam edecektir.

01.03.2013 Tarihinde İktisap Edilen Duran Varlığın Maliyet Bedeli 35.000.000 TL
31.12.2014 Tarihine Kadar Hesaplanan Amortisman (-) 14.000.000 TL
01.01.2015 Tarihindeki Net Defter Değeri 21.000.000 TL
Yeni Amortisman Listesine Göre Kalan Amortisman Ömrü (2015 Yılı Dahil) 13 YIL
Yeni Amortisman Süresine Göre Yıllık Amortisman Tutarı (21.000.000 / 13) 1.615.384,62 TL

(A) Elektrik A.Ş. 2015 ve sonraki yıllarda ilgili duran varlık için 7.000.000 TL amortisman ayırması gerekirken yeni duruma göre 1.615.384,62 TL amortisman ayırması gerekecektir. Ancak ilk üç geçici vergi döneminde (7.000.000 / 4) x 3 = 5.250.000 TL amortisman ayırmış olduğu için, önceki dönemlerde fazla ayırdığı amortisman için düzeltme kaydı yapması ve son geçici vergi döneminde (5.250.000,00 – 1.615.384,62)  3.634.615,38 TL amortismanı giderlerden geri çekmesi gerekmektedir.

3.Konu ile İlgili Özellikli Bir Durum

Maddi duran varlıklara ilişkin Türkiye Muhasebe Standartlarının (TMS 16) 6’ncı paragrafına göre “amortisman, bir varlığın amortismana tabi tutarının, yararlı ömür süresince sistematik olarak dağıtılmasını, yararlı ömür ise (a) bir varlığın işletme tarafından kullanılabilmesi beklenen süreyi veya (b) işletme tarafından ilgili varlıktan elde edilmesi beklenen üretim sayısı veya benzeri üretim birimini” ifade eder. Yine aynı standardın 75’inci paragrafına göre “amortisman yönteminin seçimi ve amortismana tabi varlıkların yararlı ömürlerinin belirlenmesi işletmelerin takdirine bırakılmıştır.”

TMS’nda öngörülen yararlı ömür süresi vergi mevzuatımızda da öngörülmekte fakat TMS uygulamasında öngörülen amortisman oranlarının işletmelerce serbest olarak öngörülerek belirlenmesi vergi mevzuatımızca kabul edilmemektedir.

Yürürlükte bulunan VUK’un 315. maddesinde; “mükelleflerin amortismana tâbi iktisadî kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilân edeceği oranlar üzerinden itfa edecekleri, İlân edilecek oranların tespitinde iktisadî kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınacağı”, 320’inci maddesinde ise “amortismanın herhangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz.” denmektedir. Dolayısıyla muhasebe standartlarında faydalı ömrün tespiti işletmelere bırakılmışken, Maliye Bakanlığı duran varlıkların faydalı ömürlerin ve buna göre belirlenecek amortisman oranlarını bizzat kendisi tespit etmektedir. Maliye Bakanlığınca yapılan tespit katidir ve mükellefler tarafından vergi matrahının tespitinde ancak bu oranlara göre hesaplanan amortismanlar gider kabul edilmektedir.

Bu nedenle mükelleflerin daha kısa süreli bir faydalı ömür tespit etmesi halinde daha yüksek oranlarda amortisman ayırması söz konusu olamayacaktır. Bunun devamı olarak, mükellefin belli bir duran varlık için daha uzun bir faydalı ömür tespit etmesi halinde daha düşük amortisman oranı uygulaması kabul edilmekle birlikte, amortisman süresinin uzatılması mümkün olmayıp, ilgili yılda (ihtiyari olarak) ayrılmayan amortisman kısmına ilişkin hakkın kaybedilmesi söz konusudur.

Bu noktada amortisman listesinde ömür süresi ve oranı değişen ATİK’lerin, amortisman ömür süresi ve oranının değiştirilmemesinden dolayı, cari dönemde eksik ya da fazla ayrılan amortisman gideri oluşabilecektir. Eksik ayrılan amortisman kısmı yukarıda açıklanan gerekçe nedeni ile daha sonraki dönemlerde kanunen kabul edilen amortisman gideri olarak dikkate alınamayacaktır. Bu durum işletmeler açısından bir hak kaybına neden olacaktır. Keza cari dönemde fazla ayrılan amortismanların ise cari dönem vergi matrahının tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerekmektedir. Ancak ayrıca, cari dönemde kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınan amortisman gider kısmının ilgili olduğu sonraki dönem gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinde indirim unsuru olarak dikkate alınabileceğini düşünmekteyiz.

4.Sonuç

Mükellefler, vergi mevzuatımıza göre ATİK’ lerini amortisman yoluyla gider yazmak konusunda serbesttirler. Ancak amortisman ve itfa paylarını giderleştirmeyi seçmeleri durumunda, Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan amortisman ömür süreleri ve oranlarını dikkate almak zorundadırlar. Mükelleflerin, ileride oluşabilecek önemli vergisel risklere ve hak kayıplarına neden olmaması için, Maliye Bakanlığı tarafından amortisman listesinde yapılan her değişikliği dikkatli  şekilde  takip  etmesi  gerekmektedir. Henüz amorti etmediği ATİK’leri için bir değişikliğin vuku bulması durumunda, değişiklik tebliğinin yayınlandığı takvim yılından itibaren ilgili duran varlık amortisman oranlarını revize etmek zorundadırlar.

Olcay KIRAN

SMMM & Bağımsız Denetçi