Mal İhracatında E-Fatura Uygulaması

 

E-FVesilkalık-2atura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerin ihracat ve yolcu beraberi eşya ihracı işlemlerinde e-Fatura düzenleme zorunluluğu 1/7/2017 tarihinden itibaren başlamıştır.

Başkanlık tarafından yayınlanan uygulamada karşılaşılabilecek bazı durumlara ilişkin soru ve cevaplar aşağıdaki gibidir.

  • Bedelsiz ihracatlar da e-fatura kapsamında mıdır?

Bedelsiz ihracatta da mal çıkışında GÇB düzenlenip düzenlenmediğine göre ihracat e-faturası düzenlenecek olup GÇB ekinde düzenlenmediği müddetçe gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura değilse kağıt fatura olarak düzenlemeye devam edecektir. Bununla birlikte bedelsiz gönderilen mallar bir GÇB ile çıkacaksa faturası mutlaka e-Fatura olmak zorundadır. Bilindiği üzere, e-Fatura kapsamında bedelsiz faturalar düzenlenebilmektedir.

  • Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı (ETGB)- mikro ihracat da e-fatura kapsamında mıdır?

Mikro ihracata ilişkin kesilecek faturalar gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura , değilse kağıt ortamında kesilmeye devam edilecektir. Gerek GTB’nin gerek Başkanlığın bu konuda bir düzenlemesi bulunmamakta olup, aksi belirtilmediği sürece matbu (kağıt/e-Arşiv) fatura düzenlenmeye devam edilecektir.

  • Serbest Bölgelerdeki şirketlere düzenlenen e-faturalar, alıcı da e-faturaya kayıtlı bir kullanıcı ise ihracat e-faturası olarak mı düzenlenmelidir?

Serbest bölgedeki alıcıya düzenlenen fatura GÇB ekinde düzenlenen bir fatura ise ihracat e-faturası olarak düzenlenmeli, serbest bölge işlem formu vb. başka bir belge ekine alındığı durumlarda alıcı da e-fatura mükellefi ise eskisi gibi e-fatura olarak düzenlenecektir. Alıcı e-faturaya kayıtlı değilse ve gönderici e-arşiv mükellefi ise e-arşiv fatura düzenleyecek , değilse kağıt fatura düzenlenecektir.

  • GTB üzerinden giden e-Faturalar Alıcı firma olan Serbest bölgedeki şirketin e-Fatura posta kutusuna düşecek mi ? Serbest bölgedeki e-fatura kayıtlı kullanıcısı olan alıcı firmaya faturanın teslimi nasıl olacaktır ?

GÇB ekinde çıkan bir e-fatura olduğu için fatura gönderilirken GTB’nin vkn’si seçilerek gönderilmelidir. Böylece elektronik olarak düzenlenen fatura GTB’nin posta kutusuna düşecektir.

e-Fatura uygulaması kapsamında işlemin sıhhati için e-Faturalar yalnızca bir posta kutusuna gönderilmektedir.

Serbest bölgedeki alıcı e-fatura kullanıcısı ise faturanın XML hali elektronik bir kanaldan (mail vb.) alıcıya ulaştırılmalıdır.

  • İhracat faturalarını kesip, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın portalına gönderdiğimizde intaç tarihini nasıl öğrenebileceğiz? İhracat faturalarında intaç tarihi ve Gümrük Beyanname numarası bilgisi olacak mı?

Gümrük İdaresi fiili ihracatı tamamlanan eşyanın kabul uygulama yanıtı ile ilgilisine dönerken fiili ihraç tarihi bilgisi de bu yanıtın içinde bulunacaktır. Konuyla ilgili güncelleme efatura.gov.tr adresindeki 26.12.2016 tarihli duyuru ile mükelleflere bildirilmiştir.

  • İhracatta e-Faturadaki ticari eşyanın tanımı ile beyannamedeki eşyanın ticari tanımı da birbiri ile karşılaştırılacak mı?

İhracat faturasına yazılan bilgilerle GÇB üzerinde yer alan bilgiler birbiriyle uyumlu olmalıdır.

  • Yurtdışına kargo şirketleri aracılığı ile mal göndermekteyiz. Bunlara ilişkin faturalar e-Fatura mı olmalı?

Mikro İhracat diye adlandırılan bu yöntemde GÇB yerine kargo firmalarında ETGB kullanılmakta olup, mevcut süreçte e-Faturanın konusuna girmemektedir. Bu nedenle bu kapsamda gerçekleştirilen ihracat işlemleri için matbu (Kağıt/e-arşiv) fatura düzenlenmeye devam edilecektir.

  • İhracat e-Fatura sürecinde, konsinye süreci nasıl olacak?

Konsinye ihracat türü işleyişi açısından farklı özellikler göstermektedir. Bu nedenle konsinye ihracat yapan e-fatura kullanıcıları, e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura olarak değilse kağıt fatura olarak belge düzenlemeye devam edecektir. Konsinye ihracat işlemi için, fatura düzeni açısından öteden beri kullanılan usul ve esaslara göre işlem yapılacaktır.

  • Navlun, sigorta vb. hizmet kalemleri için GTİP numarası bulunmamaktadır. Bunları ihracat faturası üzerinde nasıl göstermemiz gerekir?

İhracat faturasında bu şekilde yer alması gereken sigorta, navlun, komisyon vb. tutarları ayrı bir satır olarak girmeden, satırlara, kalemlere dağıtarak yapabilirsiniz. Yani bir satırda belirttiğiniz mala ait maliyet ve ona ilişkin sigorta bedelini aynı satıra yedirerek yazabilirsiniz. Ancak faturanın açıklama kısmına ne kadarının maliyet ne kadarının sigorta, navlun vb. olduğunu ayrı ayrı göstermeniz gerekmektedir. Bu alanları ayrı bir satır olarak yazmanıza gerek bulunmamaktadır

  • Yurt dışına gönderilen mala ilişkin yansıtma ve fiyat farkı faturaları da ihracat e-faturası olarak mı kesilmelidir?

Bu faturalar da GÇB ekinde yollanıyorsa ve mal ihracı kapsamında değerlendiriliyorsa ihracat e-faturası olarak kesilmelidir. Ancak hizmet ihracı kapsamında değerlendiriliyorsa ihracat e-faturası olarak düzenlenmeyecek gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura değilse kağıt fatura olarak düzenlenecektir.

Reklamlar

Destekleme Ve Fiyat İstikrar Fonunda Biriken Tutar E-Defter Uygulamasına Geçişte Dikkate Alınır Mı?

Vesilkalık-25520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı belirtilmiş, ikinci fıkrasında da safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ticari kazancın tarifinin yapıldığı 37 nci maddesinde de, her türlü ticari ve sınaî faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu hükümlerine yer verilmiş ve ticari kazançta vergiyi doğuran olay tahakkuk esasına bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde ise bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu; bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olunacağı; ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddelerine ilişkin hükümlerine uyulacağı hüküm altına alınmıştır.

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre;

60. Brüt Satışlar” hesap grubunda; “İşletmenin esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal ya da hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerleri kapsar. Satılan mal ve hizmetler ile ilgili sübvansiyonlar, satış tarihindeki vade farkları, ihracatla ilgili dönem içinde ortaya çıkan kur farkları, vergi iadeleri brüt satışlar içinde gösterilir. Brüt satışlara Katma Değer Vergisi dahil edilmez.

“602. Diğer Gelirler” alt hesap grubunda ise; “İşletmenin korunması, ihracatı teşvik ya da hükümet politikasına uyma zorunluluğu karşısında oluşan işletmenin faaliyet hasılatındaki düşüklüğü veya faaliyet zararını gidermek için, sermaye katkısı niteliğinde olmayan, mali yardımlar (sübvansiyonlar), devletin bazı malları vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülüklerden istisna etmesi yoluyla yaptığı yardımlar (vergi iadeleri) ve satış tarihindeki vade farkları, ihracatla ilgili fiyat istikrar destekleme primi vb. hasılat kalemleri bu hesapta izlenir.

Bu durumda, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kapsamında alınan bedellerin, “602. Diğer Gelirler” hesabında kayıt altına alınması gerekmektedir.

Öte yandan 421 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile bazı mükellef gruplarına elektronik defter tutma ve elektronik fatura uygulamasına dahil olma zorunluluğu getirilmiştir. Mezkur Tebliğ ile zorunluluk getirilen mükelleflere ilave olarak 454 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile;

  1. 2014 veya müteakip hesap dönemleri brüt satış hasılatı 10 Milyon TL ve üzeri olan mükelleflere
  2. ……….
  3. ……..

e-defter ve e-fatura uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.

Sonuç olarak;

Dolayısıyla, e-Fatura ve e-Defter uygulamasına dahil olma zorunluluğunun tespitinde gelir tablosunda yer alan brüt satış hasılatı dikkate alındığından 602 hesaba kaydedilen DFİF ödemelerinin de dikkate alınması gerekmektedir.

 

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

 

E-Arşiv Fatura Uygulaması Hakkında Açıklamalar

433 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile e-Arşiv Faturası uygulaması hayata geçmiş ve Tebliğ kapsamında belli mükellef gruplarına e-Arşiv Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.

Günümüzde perakende satış yapan birçok firmanın internet üzerinden mal ve hizmet satışı yaptığını görmekteyiz. Bu firmalardan ilgili tebliğ kapsamındaki şartları sağlayanlar 01.01.2016 tarihi itibariyle e-arşiv fatura uygulamasına geçmişlerdir.

Aşağıda GİB tarafından e-arşiv fatura uygulaması konusunda yapılan açıklamalar yer almakla birlikte buna bir ilavede biz yapmak istiyoruz.

Şöyle ki; E-arşiv fatura uygulamasında düzenlenen faturaların VUK hükümlerine ve 433 nolu VUK Genel Tebliğinin “7- Belgelerin Alıcılarına Teslimi” başlıklı bölümünde yapılan açıklamalara göre; faturaların baş tarafında iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzasının bulunması mecburidir.

 

Vergi mükellefi olmayanlara düzenlenen ve kâğıt ortamında teslim edilen e-arşiv faturanın (fatura aslı yerine geçen kâğıt çıktısının) üzerinde iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzasının bulunması zorunludur.

 

E-Arşiv Fatura Uygulaması Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar

E-Arşiv Fatura Uygulamasına kayıtlı olan mükelleflere, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan diğer tüm müşterilerine de (nihai tüketiciler ile e-fatura sistemine kayıtlı olmayan vergi mükelleflerine) bu uygulama kapsamında elektronik ortamda fatura oluşturma, muhafaza / ibraz etme ve alıcının talebine göre elektronik ya da kağıt ortamda sunma imkanı getirilmiştir.

Başkanlığımıza intikal eden sorular nedeniyle uygulamaya ilişkin bazı hususların açıklığına kavuşturulması amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

1-    E-Arşiv Fatura Uygulamasına kayıtlı mükellefler, tüm satışları için e-Fatura ya da e-Arşiv Fatura düzenlemek zorunda olmayıp, vergi mevzuatının izin verdiği hallerde Perakende Satış Fişi de düzenleyebilirler.

2-    E-Arşiv Uygulamasına kayıtlı mükelleflerin, müşterilerine düzenleyecekleri e-Arşiv Faturalarında da kağıt fatura düzeninde olduğu gibi Vergi Usul Kanunu uyarınca müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi varsa vergi dairesi ve hesap numarası ( Vergi Kimlik Numarası veya T.C. Kimlik Numarası ) bilgilerine yer vermesi gerekmektedir. Vergi mükellefi olan ve alacağı faturayı Vergi Usul Kanunu uyarınca tevsik edici belge olarak kullanacakların vergi dairesi ve hesap numarası bilgilerini satıcıya bildirilmesi zorunludur. Ancak vergi mükellefi olmayan nihai tüketicilere düzenlenecek faturalarda vergi dairesi ve vergi kimlik numarası veya T.C. Kimlik Numarası bilgilerine yer verilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle; vergi mükellefi olmayan nihai tüketici mahiyetindeki müşteriler tarafından T.C. Kimlik Numarası bilgilerinin paylaşılmak istenmediği hallerde, e-Arşiv Faturalarında alıcı hesap numarası alanına “11111111111” girilebilecektir. Ayrıca vergi mükellefiyeti bulunmayan nihai tüketici mahiyetindeki müşterilerin satıcıya bildirdiği bilgilerin satıcı tarafından doğruluğunun sağlanması sorumluluğu bulunmadığından satıcının bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.

3-    E-Arşiv Faturası düzenleyen mükellefler, uygulama kapsamında düzenleyecekleri e-Arşiv Faturalarını, müşterinin tercih ettiği teslim yöntemine göre, kağıt ya da elektronik ortamda teslim edeceklerdir. Bir başka ifade ile e-Arşiv Faturalarının elektronik ortamda iletilmesi amacıyla müşteriden elektronik posta adresinin istenilmesi zorunluluğu ve müşterinin de bu bilgiyi vermesi zorunluluğu bulunmamaktadır. E-arşiv Faturasını kağıt ortamda isteyen mükellef / müşterilere e-Arşiv faturası kağıt ortamda teslim edilecektir.

4-    İnternet satışları kapsamında vergi mükellefi olmayanlara düzenlenecek e-Arşiv Faturalarının elektronik ortamda iletilmesi zorunluluğu bulunmakta olup, söz konusu faturaların kağıt çıktısı malın sevki sırasında malın yanında bulundurulacaktır.

5-    E-Arşiv Uygulaması kapsamında oluşturulan faturanın, alıcısına kâğıt olarak gönderilen veya elektronik ortamda iletilen şekli belgenin aslı, düzenleyen tarafından muhafaza edilen elektronik hali ise ikinci nüsha hükmündedir. Dolayısıyla e-fatura kayıtlı kullanıcısı olmayan vergi mükellefleri söz konusu faturaları, kendilerine iletim yöntemine uygun olarak muhafaza ve ibraz etmek zorundadırlar. Diğer taraftan vergi mükellefi olmayan nihai tüketicilere düzenlenen faturaların iletiminin elektronik ortamda olması halinde vergi kanunlarına göre muhafaza ödevi bulunanlar elektronik ortamda aldıkları faturaların muhafazasını da elektronik ortamda yapmak zorundadır.

6-    Kendilerine e-Arşiv Faturası düzenlenen mükellefler ve nihai tüketiciler istemeleri halinde, http://www.efatura.gov.tr/earsivsorgula.html adresinden, fatura tarihini izleyen ayın 16 ncı gününden itibaren faturalarının durumunu sorgulayabileceklerdir.

7-    E-Arşiv Fatura uygulaması kapsamında fatura düzenleme izni verilen mükelleflerin listesine http://www.efatura.gov.tr/earsivkayitlikullanicilar.html adresinden ulaşabilirsiniz.

E-Faturada Seri Numarası Atlanırsa…

Vesilkalık-2

397 Sıra no’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile getirilen e-Fatura Uygulamasına kayıtlı kullanıcı sayısı Ocak 2016 dönemi itibariyle 49.000’ e yaklaşmaktadır. E-fatura uygulamasının ticari hayatımızda çok yeni oluşu, kullanıcıların e-fatura düzenleme sistemleri üzerinde yeterince tecrübe sahibi olmayışı, (uygulamanın ilk başladığı dönemlere nispeten azalma olduğu görülse de) e-faturanın düzenlenmesi sırasında bazı hataların yapılmasına sebep olabilmektedir.

Yapılan hatalardan birisi, yıl geçişleri sırasında yeni yıl için düzenlenen ilk e-fatura üzerindeki müteselsil numaranın birden başlayarak devam ettirilmemesidir. Örneğin; 2015 yılında kesilen son e-faturanın seri numarasının 2015000005679 olması ve 2016 yılı için kesilen ilk e-faturanın seri numarasın 2016000000001 olması gerekirken 2016000005680 olarak düzenlenmesi halinde müteselsil yapının bozulması yapılan bir hatadır. Bu durumda 2016 yılı için (2016000000001 ila 2016000005679 arasındaki) ilk 5679 adet fatura atlanmış, hiç düzenlenmemiş olacaktır.

Böyle bir durumda yapılması gereken ne olmalıdır?

E-fatura uygulamasında; fatura numarasındaki üç haneli birim koddan sonraki müteselsil numaranın ilk dört hanesi faturanın düzenlendiği yılı kalan dokuz hane ise müteselsil numarayı ifade etmektedir. Örneğin 2016 yılında düzenlenen ilk faturanın müteselsil numarasının 2016000000001 olması gerekmektedir. Birden fazla seri/ön ek kullanılması durumunda her seri kendi içerisinde numara/tarih müteselsilliğini sağlamalıdır.

397 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre “e-fatura” yeni bir belge olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.

Kâğıt fatura 213 sayılı Vergi Usul Kanununda tanımlanmış olup bu kanunun “Faturanın nizamı” başlıklı 231’inci maddesinin 1 numaralı fıkrasında;

Faturaların sıra numarası dahilinde teselsül ettirileceği aynı müessesenin muhtelif şube ve kısımlarında her biri aynı numara ile başlamak üzere ayrı ayrı fatura kullanıldığı takdirde bu faturaları şube ve kısımlarına göre şube veya kısmın isimlerinin yazılması veya özel işaretle seri tefriki yapılması mecburi olduğu hükmü yer almaktadır.

Bu açıklamalara göre; E-Fatura yeni bir belge türü olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahip olduğundan “Fatura Nizamı” başlıklı 231’inci maddede belirtilen usul ve şartlara uyulması gerekmektedir. Bir başka ifade ile e-faturanın da sıra numarası dahilinde teselsül ettirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte; olayın gerçek mahiyetinin ispatı açısından, e-fatura yazılımınızın imkan vermesi halinde atlanılan numaralara iptal kaydının düşülmesi mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan, GİB Merkez üzerinden başarılı olarak geçen tüm e-faturalara ait belge numaraları merkezce kayıt altına alındığından, bu belgelerin daha önce elektronik ortamda düzenlenip düzenlenmediği tespit  edilebilir durumda olduğundan, ayrıca bir işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

 

E-fatura Kapsamında Olanlara Yapılan Yakıt Satışlarında ÖKC Fişi / E-fatura

  • Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin ÖKC Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanunla ilgili 58 Seri No.lu Genel Tebliğin 1. bölümünde;

“a) Taşıtlara akaryakıt satışının yapıldığı pompalar, özellikleri 3100 sayılı Kanun ve Tebliğlerle belirlenen ve Bakanlığımızca onaylanan bir veya daha fazla ödeme kaydedici cihaza bağlanmış olacaktır. Pompalar, kasiyer veya pompacı olmaksızın bilfiil müşteri tarafından da (kredi kartlı vb.) kullanılabilen ödeme kaydedici cihazlara da bağlanabilecektir. Pompaların bağlı olduğu ödeme kaydedici cihazlar, pompanın içerisine, hemen yanına veya yakınındaki bir büroya yerleştirilebilecektir.

b) Pompalar akaryakıt verilen taşıtın plaka numarası girildikten sonra çalışacak şekilde düzenlenmiş olacaktır. Diğer bir ifade ile taşıtın plaka numarası girilmediği takdirde pompadan akaryakıt akmayacaktır. Şu kadar ki, taşıtlara yapılmayan (bidonla, varille vb.) her türlü akaryakıt satışında pompalara plaka numarası yerine müşterinin adı soyadı veya ünvanı bilgileri girilecektir.

c) Yapılan akaryakıt satışlarıyla ilgili bilgiler ödeme kaydedici cihaz hafızasına otomatik olarak kaydedilecektir. Hafızaya   kaydedilen bilgiler, akaryakıt verme işleminin sonunda ödeme kaydedici cihazdan yine otomatik olarak çıkacak fişler ile belgelendirilecektir…”

            denilmektedir.

  • 68 Seri No.lu Ödeme Kaydedici Cihaz Genel Tebliğinin ” 1- Akaryakıt Pompalarına Bağlı Ödeme Kaydedici Cihazlar Kullanılarak Verilen Fişlerin Fatura Yerine Geçen Belge Olarak Kabul Edilmesi”başlıklı bölümünde;

 “…..Anılan hükümlerle Bakanlığımıza tanınan yetkiye dayanılarak, akaryakıt pompalarının bağlı olduğu ödeme kaydedici cihazlar kullanılmak suretiyle otomatik olarak düzenlenen fişlerin, fatura düzenleme tutarının (2006 yılı için 520,00 YTL) altında veya üstünde olsa dahi “fatura yerine geçen belge”olarak kabul edilmesi ve bu şekilde belgelenen satışlar dolayısıyla nihai tüketiciler veya vergi mükelleflerince yapılan fatura düzenleme taleplerinin dikkate alınmaması uygun görülmüştür.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Ayrıca ilgili tebliğde akaryakıt pompalarına bağlı ÖKC’ler kullanılarak verilen fişlerin fatura yerine geçen belge olarak kabul edildiği belirtilerek, taşıt tanıma, müşteri tanıma veya özel anlaşmalara dayanılarak yapılan akaryakıt satışlarında cihazlardan çıkacak fişlerin üzerinde “TAŞIT TANIMA VEYA MÜŞTERİ TANIMA SİSTEMİ FATURAYA DÖNÜŞTÜRÜLECEK” ibaresinin yer alacağı ve bu fişlerin bilahare listelenerek faturaya dönüştürüleceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmaktadır.

  • Diğer taraftan, 426 Sıra No’ lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 4/c bölümünde;

            “……………….

Akaryakıt pompalarına bağlanan ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olan mükelleflerin, bu cihazlarla ilgili Bakanlıkça belirlenmiş şartlara uygun yeni nesil ödeme kaydedici cihazları kullanmaları zorunludur.”  açıklaması yer almaktadır.

Buna göre, akaryakıt istasyonlarında pompalardan taşıtlara yapılan akaryakıt satışlarına ilişkin yeni nesil ÖKC kullanma mecburiyeti, bu cihazlarla ilgili Bakanlıkça belirlenecek şartları ihtiva eden Teknik Kılavuzun yayımlanmasını mütekakip başlayacak olup, akaryakıt istasyonları yeni nesil ÖKC kullanma mecburiyetleri başlayıncaya kadar yapacakları satışlarını, mevcut uygulamada olduğu gibi pompalara bağlı ÖKC’lerden otomatik olarak çıkan fişlerle belgelendirilmeye devam edeceklerdir.

  • Bununla birlikte,  213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Mükerrer 242’nci maddesinin 2  nci fıkrasının 5766 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değiştirilen 5’nci paragrafı uyarınca; Maliye Bakanlığı, elektronik defter, belge ve kayıtların oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş ve aynı Kanunun Mükerrer 257’nci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde de Maliye Bakanlığı’nın, tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Maliye Bakanlığı’na tanınan bu yetkiler çerçevesinde yaygın olarak kullanılan belgelerden biri olan “faturanın” elektronik belge olarak düzenlenmesi, elektronik ortamda iletilmesi, muhafaza ve ibraz edilmesine ilişkin usul ve esaslara yönelik olarak 397, 416, 421, 424, 433, 447 ve 448 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile düzenlemeler yapılmıştır.

  • Sonuç;

            – 68 Seri No.lu  Ödeme Kaydedici Cihaz Genel Tebliğinde yapılan açıklama uyarınca, taşıt tanıma, müşteri tanıma veya özel anlaşmalara dayanılarak yapılan akaryakıt satışları ile ilgili olarak bilahare ayrıca fatura düzenleneceği için bu tür satışlarda her iki tarafın da e-Fatura kullanıcısı olması halinde  e-fatura uygulaması kapsamında fatura düzenlenmeli,

          – Taşıt tanıma, müşteri tanıma veya özel anlaşmalara dayanılarak yapılan satışlar dışında, taşıtlara yapılan ve akaryakıt pompalarına bağlı ÖKC’ lerden otomatik olarak çıkan (plaka numarası ihtiva eden ve fatura yerine geçen) fişlerle belgelenen satışlarda ise toplam tutar fatura düzenleme tutarının altında veya üstünde olsa dahi ayrıca e-Fatura düzenlenmemeli ve bu satışlara ait ÖKC fişleri fatura yerine geçen belge olarak kabul edilmelidir.

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

 

E-Fatura Kapsamında Olanlardan Alınan PSF Veya Ödeme Kaydedici Cihaz Fişi Geçerli Midir?

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde, bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu belirtilmiş, mezkur Kanunun 229 uncu maddesinde ise faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunun 232 nci maddesi hükmüne göre, tüccarlar sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve aldıkları emtia veya hizmet için de fatura istemek ve almak mecburiyetindedir.

Öte yandan, 204 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile mükelleflerin ticari faaliyetlerine ilişkin olarak; işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldıkları (Kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri gibi) ve bedeli fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi aşmayan diğer bir anlatımla perakende satış fişi (veya yazar kasa fişi) düzenleme sınırları içinde kalan mal ve hizmet bedelleri için düzenlenen perakende satış veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi olarak kabul edilmesi Maliye Bakanlığınca uygun görülmüş olup; işletmenin tüketimi dışında satışa konu olacak mal ve hizmetlerin alımlarında ise bedeli ne olursa olsun fatura düzenlenmesi defterlere faturalara dayanılarak kayıt yapılması gerektiği aynı tebliğde ifade edilmiştir.

206 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde ise, yukarıda bahsi geçen Tebliğ ile gider belgesi olarak kabul edilen perakende satış veya yazar kasa fişlerinde ayrıca gösterilen katma değer vergisinin, bu belgelerin kanuni defterlere de kaydedilmesi şartıyla, genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılabileceği açıklamasına yer verilmiştir.

E-fatura uygulamasına ilişkin olarak yayımlanan 397 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “3. Genel Olarak e-Fatura” başlıklı bölümünde; “Bu Tebliğde düzenlenen e-Fatura, yeni bir belge türü olmayıp, kağıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.” açıklaması yapılmıştır. Ayrıca aynı tebliğde mükelleflerin e-Fatura düzenlerken, bu tebliğde belirtilmeyen hususlarda süreler başta olmak üzere Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan usul ve esaslara uymak zorunda oldukları da belirtilmiştir.

Buna göre, e-fatura sistemine kayıtlı mükeleflerin, e-fatura sistemine kayıtlı diğer firmalardan işyerinde kullanmak ve tüketmek amacıyla satın aldığı (Kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri gibi) ve fatura kullanma sınırının altında kalan alımlarını, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihaz fişi ile belgelendirmesi mümkün bulunmaktadır. Mükelleflerin bu belgelere göre gider kaydı ve KDV indirimi yapabilmeleri de mümkündür.

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

 

Temel Faturaya İtiraz Edilebilir mi?

397 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile faturanın elektronik belge olarak düzenlenmesi, elektronik ortamda iletilmesi, muhafaza ve ibraz edilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmiştir.

Tebliğe göre;

– e-Faturanın yeni bir belge türü olmadığı, kağıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahip olduğu,

-e-Faturanın, tebliğde belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenmesi, gönderme veya alma işlemlerinin de Başkanlık tarafından oluşturulan e-Fatura Uygulaması aracılığı ile gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğu, faturaların elektronik belge olarak oluşturulması ve gönderilmesinde uyulması gereken format ve standartların http://www.efatura.gov.tr/ internet adresinde duyurulmuş olduğu, e-faturanın bu Tebliğde belirlenen usul ve esaslar ile söz konusu format ve standartlara uygun olarak düzenlenmemesi veya düzenlense dahi e-Fatura Uygulaması aracılığı ile gönderilmemesi veya alınmaması durumunda Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenmiş fatura hükmünde olmayacağı, mükelleflerin e-Fatura düzenlerken, bu Tebliğde belirtilmeyen hususlarda süreler başta olmak üzere Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan usul ve esaslara uymak zorunda oldukları

belirtilmiştir.

Söz konusu Genel Tebliğ uyarınca Gelir İdaresi Başkanlığınca e-Fatura Uygulamasından yararlanma yöntemlerine göre 3 temel Teknik Kılavuz yayımlanmış ve bu kılavuzların fatura senaryoları ile ilgili bölümlerinde e-faturaların Temel ve Ticari olmak üzere iki senaryo baz alınarak düzenlenebileceği, bu senaryolar ile ilgili olarak UBL-TR Kılavuzları paketinde yer alan senaryolar kılavuzlarında gerekli açıklamaların yapıldığı belirtilmiştir. Ticari fatura senaryosu kılavuzunun “2.3 Taraflar ve Rolleri” başlıklı bölümünde, tarafların ticari fatura düzenlenebilmesi için önceden anlaşmış olmaları gerektiği belirtilmiştir.

Temel fatura senaryosunda düzenlenen faturalara e-fatura uygulaması üzerinden red yanıtı dönülme imkanı bulunmaz iken, Ticari fatura senaryosunda düzenlenen faturalara e-fatura uygulaması üzerinden itiraz mahiyetinde, mali mühür ile imzalı elektronik bir belge üreten yapıyı barındıran “red” yanıtı dönülebilmektedir. Temel fatura senaryosunda düzenlenen faturalara e-fatura uygulaması üzerinden red yanıtının dönülememesi, Türk Ticaret Kanununun 18’inci maddesinde belirtilen harici yöntemlerle ( noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile ) itiraz edilebilmesi imkanını ortadan kaldırmamaktadır. Bir başka ifade ile temel fatura senaryosunda düzenlenen faturalara Türk Ticaret Kanununun 18’inci maddesinde belirtilen yöntemler ile itiraz edilebilmesi imkanı bulunmaktadır. Ticari fatura senaryosunda düzenlenmiş olan faturalara ilişkin olarak alıcıların e-fatura uygulaması üzerinden red yanıtı dönmemeleri, Türk Ticaret Kanununun 18’inci maddesinde belirtilen yöntemlerin Kanunun 21’inci maddesinde belirtilen sürede kullanılabilme hakkını ortadan kaldırmamaktadır. Gerek e-fatura uygulaması üzerinden red yanıtı dönülmesi gerekse Türk Ticaret Kanununun 18’inci maddesinde belirtilen yöntemler ile faturaya itiraz edilmesine ilişkin olarak Türk Ticaret Kanununun 21’inci maddesinde belirtilen 8 (sekiz) günlük itiraz süresine uymak tacir olmanın hukuki sonuçlarındandır. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar ve e-Fatura uygulaması üzerinden dönülen red yanıtları söz konusu faturaların alıcı tarafından fatura içeriğinin kabul edilmiş olduğu sonucunu doğurmaktadır.

Ticari fatura senaryosuna göre düzenlenip gönderilmiş bir fatura için alıcısı tarafından dönülen “red” yanıtının satıcı açısından hukuki sonuç doğurabilmesi ve dikkate alınabilmesi için söz konusu yanıtın Türk Ticaret Kanununun 21’inci maddesinde belirtilen sürede yapılması gerektiği açık olup, bu sürede itiraz edilmiş olması faturanın düzenlenmiş ve alıcısına iletilmiş olduğunu kabul etme gereğini ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle düzenlenmiş ve alıcısının posta kutusuna başarılı şekilde iletilmiş e-Fatura, itiraz halinde alıcı ile satıcı arasındaki hukuki ihtilaf süreci tamamlanıncaya kadar geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Alıcı tarafın hukuki ihtilafa (itiraza) konu hususlarının, satıcı tarafından yasal ve zorunlu olarak yerine getirilmesi için itirazın Türk Ticaret Kanununun 21’inci maddesinde belirtilen sürede yapılması gerektiği açıktır. Süresinden sonra gerek e-Fatura uygulaması üzerinden “red” yanıtı ile gerekse harici yollar ile yapılan itirazların satıcı tarafından kabul edilme zorunluluğu bulunmamakta olup düzenlenmiş e-Faturanın taraflar arasındaki işlemlere dayanak teşkil etmesine hukuki bir engel bulunmamaktadır.

8 günlük sürenin başlangıç tarihi faturanın üzerinde yazan tarih değil, faturanın alındığı tarihtir. Bu husus Türk Ticaret Kanunun 21. Maddesinin (2) bendinde “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” ifadesi ile belirlenmiştir.

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi