Yurtdışından Verilen Müşteri Bulma Hizmeti Karşılığında Yapılan Ödemelerde Vergilendirme Nasıl Olmalıdır?

Vesilkalık-2

Günümüz global dünyasında turizm işletmeleri yurtiçi veya yurtdışından müşteri kabul etmekte ve bu müşterileri de gerek kendi organizasyonları gerekse de dışarıdan hizmet satın almak suretiyle bulmaktadır.

Genel uygulamada müşteri bulma hizmeti karşılığında hizmet verene belli bir oranda komisyon ödemesi yapılmaktadır. Bu ödeme tutarı; bulunmasına aracılık edilen müşteri adedinin taraflarca belirlenen birim tutar ile çarpılması sonucu hesaplanmaktadır.

Müşteri bulma hizmetinin yurtiçinden veya yurtdışından veriliyor oluşunun hizmetin niteliği yönünden bir fark oluşturmadığı açıktır.

Ancak böyle bir hizmetin vergilendirilmesi sırasında hizmeti verenin yurtiçinde (tam mükellef) veya yurtdışında (dar mükellef) oluşu önem kazanmaktadır.

  • Müşteri Bulma İşini Yapanın Tam Mükellef Olması Halinde

Şöyle ki bu hizmet yurtiçinde kurulu bir tam mükellef tarafından veriliyorsa kazancı (ticari kazanç olduğu için) kurumlar vergisine tabi olmaktadır. Ayrıca bu ticari kazanç KDV’nin konusuna girdiği için hizmet bedeli üzerinden KDV’de hesaplanması gerekmektedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığından işletme belgesi almış bulunan seyahat acenteleri tarafından müşteriye aktarılan geceleme hizmet tutarı ve bu hizmete ilişkin aracılık bedellerine konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmetlerinin ait olduğu oran uygulanır. 2008/13234 sayılı Kararname ile 09.02.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu hükme göre, geceleme hizmet bedelinin seyahat acentesi tarafından hizmeti fiilen alan kişiye aktarılmasında, aktarılan geceleme hizmeti ve buna ilişkin komisyon toplamına % 8 KDV oranı uygulanır. Acentenin, hizmeti fiilen alan müşteriye değil de konaklama tesisine aracılık karşılığı fatura düzenlemesi durumunda da % 8 KDV oranı uygulanır.

  • Müşteri Bulma İşini Yapanın Dar Mükellef Olması Halinde

Hizmeti verenin dar mükellef olması halinde kazancın vergilendirilmesi ile ilgili hükümler için Kurumlar Vergisi Kanunu ve Gelir Vergisi Kanununda dar mükellefe yapılan ödemeler ile ilgili maddelere bakmak gerekecektir. Bu kanunlara göre dar mükelleflere yapılan komisyon ödemeleri ticari kazanç kapsamında değerlendirilmiş (burada bir işyeri vasıtasıyla elde edilmediği sürece, mukimi olduğu ülkede vergilendirilir) ve yapılan komisyon ödemeleri tevkifata tabi ödemeler arasında sayılmadığından stopaj uygulamasına tabi tutulmaması gerekmektedir.

KDV kanununda ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisinin konusunu oluşturduğu, hizmet ifalarında işlemin (hizmetin) Türkiye’de yapılmış sayılması için, hizmetin Türkiye’de yapılması veya hizmetten Türkiye’de faydalanılması gerektiği belirtilmiştir.

Dar mükellef tarafından verilen müşteri bulma hizmetinden yurtiçinde (turizm işletmesi tarafından) yararlanıldığı için bu hizmet KDV kanununun kapsamında girmektedir.

Aynı kanunun sorumluluk ile ilgili maddelerine göre; mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde vergiye tabi işlemlere taraf olanların verginin ödenmesinden sorumlu tutulabileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, yurt dışındaki seyahat acentesinden alınan müşteri bulma hizmetinden Türkiye’de yararlanıldığından, yurtdışında mukim seyahat acentesi tarafından verilen bu hizmet Türkiye’de KDV ye tabi tutulacaktır. Hizmeti veren firmanın Türkiye’de ikametgahı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığı takdirde, bu işleme ait KDV nin, KDV Kanununun 9 uncu maddesi uyarınca 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.

KDV oranı ise %18 olmalıdır. Çünkü yurtdışında mukim dar mükellefin Kültür ve Turizm Bakanlığından işletme belgesi almış bulunan seyahat acentesi olması mümkün değildir. Bakanlıktan yetki alan acentelerin verdikleri aracılık hizmeti için %8 oranında KDV uygulanmaktayken yetki alamayanlar için oran %18’dir.

Yurtdışında mukim ve Türkiye’de bir işyeri yada şube kurmadan hizmet veren bu firmalara en büyük örnek ise Booking.Com’dur. Bu firmanın Türkiye’de destek hizmetler kapsamında irtibat ofisi bulunmasına rağmen bu iş yerinden ticari faaliyet yapmamaktadır. (Zaten bu durum burada irtibat ofisi olarak faaliyet gösterebilmesinin şartlarından biridir)

Yukarıdaki açıklamalara istinaden yurtiçinden Booking.com gibi dar mükelleflerden alınan aracılık hizmeti karşılığı yapılan ödemelerden gelir/kurumlar vergisi yönünden stopaj yapılmamalı ancak sorumlu sıfatıyla %18 oranında KDV hesaplanıp ödenmelidir. Ödenen bu verginin 1 nolu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabileceği tabiidir.

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

 

 

Reklamlar