Ücretin Tespitinde Günlük Ücret Maktu Ücret Ayrımı

Vesilkalık-2

İş kanuna göre ücret; bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

İşçi ve işveren aralarında yapacakları iş sözleşmesinde ücretin ödenme şeklinin nasıl olacağını kararlaştırabilirler. Pratikte en çok görülen ücret ödeme şekilleri ise günlük (yevmiye) ücret, haftalık ücret, maktu ücret şeklindedir.

Maktu ücret; çalışanın eline her ay aynı miktarda ücretin geçmesi ve hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil gibi ücretlerin de içinde olduğu ücret türüdür. Ücretin sözleşmede bu şekilde belirtildiği durumlarda çalışana ayrıca hafta tatili ve genel tatil ücreti ödenmez, ödenen ücretin içinde olduğu kabul edilir.

Günlük (yevmiye) ücret; ay içinde çalışılan ve çalışılmış gibi sayılan günlere hafta tatili, genel tatil günleri vb. günlerin eklenmesi ve hasta ya da izinli olunan vb. çalışılmayan günlerin sayısının düşülmesi ile bulunan gün sayısı karşılığında alınan ücrettir. Bu uygulamada 28 gün olan ayda 28; 31 gün olan aylarda 31 günlük ücret ödenir. Ücretin ay sonunda topluca bir kerede ödeniyor olması onun (aylık) maktu ücret olacağı anlamına gelmemektedir.

Asgari Ücret; ödenmesi zorunlu olan en az ücret olup ilgili komisyon tarafından her yılbaşında belirlenip duyurulmaktadır.  2016 yılının tümünde geçerli günlük asgari ücret bürüt 54,90 TL’dir.

5510 sayılı SGK Kanun’unun 82. maddesinin 3. fıkrasına göre, ikinci fıkraya göre sigortalının kazancı alt sınırın altında ise, bu kazanç ile alt sınır arasındaki farka ait sigorta primleri ile ücretsiz çalışan sigortalılara ait sigorta primlerinin tümünü işveren öder.

Değerlendirme:

Asgari ücret her zaman günlük olarak belirlenmektedir. Ancak gerek basında gerekse iş hayatında genellikle aylık (54,90 X 30 =) 1.647 TL olarak telaffuz edilmektedir. Bu durum günlük ücret usulü ile çalışanlar için (yılın herhangi bir ayında) tam ay çalışma karşılığında ödenecek asgari ücretin 1.647 TL olduğunun sanılmasına yol açmaktadır. Halbuki günlük ücret usulü ile çalışanlarda her ay için ayda kaç gün olduğuna bakarak ücret tespiti yapılmalıdır. Bu şekilde bulunan ücretin SGK’ya bildiriminde ise ilgili mevzuat gereği tam ay çalışma olması halinde 30 prim günü bildirilmelidir.

Sonuç:

  • 31 gün çeken aylarda günlük ücret ile çalışan işçilerin almaları gereken ücret tutarı en az (31 X 54,90) = 1.701,90 TL bürüt olmalıdır. Bu tutar üzerinden sigorta primi ve işçinin ücreti ödenmelidir.
  • 28 gün çeken aylarda günlük ücret ile çalışan işçilerin almaları gereken ücret tutarı en az (28 X 54,90) = 1.537,20 TL bürüt olmalıdır. Tam ay çalışan bir işçi için SGK prim bildirgesinin yollanması sırasında günlük en az 54,90 TL ücret seviyesinden (54,90 X 30 ) 30 pirim günü bildirileceği için sistem tarafından (bildirilen ücret otomatik olarak) 1.647 TL prime esas ücret olarak değerlendirilecektir. Bu durumda yukarıda bahsedilen kanun hükmü çalışacak ve işçinin (28 x 54,90=) 1.537,20 TL ücreti ile 1.647 TL arasındaki (109.80 TL) farktan kaynaklanan (işçiye ve işverene isabet eden) primler işveren tarafından ödenecek ve gider kaydedilecektir.  İşçiye ücret olarak 28 gün üzerinden yapılan hesaplamaya göre ödeme yapılacaktır.
  • Aylık maktu ücret üzerinden anlaşma yapılmışsa, en az asgari günlük ücretin 31 gün ile çarpımında bulunan tutar üzerinden anlaşılmış olması gerekmektedir. Zira 30 günlük asgari ücret (54,90 x 30=) 1.647 TL üzerinden anlaşma olması halinde 31 gün çeken aylarda 1 gün ilave ücret verilmelidir. Ancak bunun SGK’ya bildirimi her halükarda 30 gün olacaktır.

Menderes ÇETİN

SMMM – Denetçi

Reklamlar